facebook
  • Op weg naar harmonie 
       Met dans, muziek, zang, spel, kunst...
       life video referenties zijn welkom

 EMERGENTE GELETTERDHEID EN EDUCATIEVE STRATEGIEËN GEBOUWD OP

INTUÏTIEVE ACTIE PROCESSEN VAN KINDEREN
SPE 54 (1-2) 
HULDEBOEK Marc Spoelders
Reviewed door I. Muylle
 
Veel is in beweging op het domein van het leren lezen en schrijven van kinderen. Eindelijk krijgen we een reader die een goed inzicht geeft in de hedendaagse stand van zaken en resultaten van onderzoeken op dit domein. Het is niet verwonderlijk dat dit werk geschreven werd naar aanleiding van een HULDEBOEK voor MARC SPOELDERS. Zijn wetenschappelijk en universitair professorale carrière heeft hij gewijd aan het ontwikkelen van educatieve strategieën in een toegepast perspectief. Daarbij had hij bijzondere aandacht aan het vertrekken en aanwenden van de spontane intuïtieve actieprocessen van de kinderen zelf. Een van de belangrijkste domeinen van zijn werk was dan ook de emergentie van de geletterdheid bij het kind. Vandaag zien we meer en meer de reemersie van de toegepaste pedagogie, op een ogenblik dat ze zo nodig is. Deze publicatie illustreert de rehabilitatie van de toegepaste pedagogie. Zita De Koninck, hoogleraar aan de universiteit Laval in Québec heeft de verdienste dat ze zeer zorgvuldig relevante en stimulerende bijdragen geselecteerd en gestimuleerd heeft met een innovatief perspectief op de emergentie van geletterdheid bij kinderen.
Het HULDEBOEK bevat Cartoons van Lise Vanlerberghe die gebaseerd zijn op gevleugelde uitspraken van Marc Spoelders ter zake.
Voor meer inlichtingen over dit boek of om dit boek te bestellen kan u zich wenden tot Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
* *
*
TOELICHTING
De eerste bijdrage in dit HULDEBOEK betreft een studie over het verwerven van de grafische motoriek in de school met speciale aandacht voor de aard van de acquisities, de geplogenheden en de werktuigen. Deze bijdrage is van de hand van Marie-France Morin, Florence Bara en Denis Alamargot. Het doel van dit artikel is een stand van zaken op te maken van de belangrijkste studies over schrijfmotoriek bij basisschoolleerlingen. In eerste instantie worden in deze synthese de cognitieve, perceptuele en motorieke dimensies die betrokken zijn bij het leren schrijven benaderd met nadruk op de verschillende allografen welke de jonge lezer-schrijver moet leren beheren. Vervolgens wordt het leren en het onderwijzen van het schrijven op school besproken, in het bijzonder vanuit het perspectief van de verschillende schrijfstijlen die in het basisonderwijs onderwezen worden en vanuit de diversiteit van de school contexten. Ten slotte wordt het leren schrijven gezien in de context van de nieuwe technologieën op school, waar steeds vaker gebruikt wordt gemaakt van digitale hulpmiddelen om te leren schrijven.

De tweede bijdrage in dit HULDEBOEK betreft een studie door Marie-François Sénéchal over observaties betreffende het ontwikkelen van geletterdheid bij autofone en allofone kinderen en de vergelijking m.b.t. hun schrijfvaardigheid. Ze stelt vast dat het leren schrijven bij kinderen, in de aanvangsfase gekenmerkt wordt door stappen die getuigen van de toe-eigening van de verschillende dimensies van het schrift. Via observatie en beschrijving, onderzoekt ze in welke mate deze stappen bij anderstalige kinderen beïnvloed werden door de kenmerken van hun moedertaal. De analyse van de schriftelijke producties van twee "invented spelling" oefeningen, stelt haar in staat om haar subjecten te categoriseren in functie van de behandeling die ze van het schrijven deden en de ontwikkelde vaardigheden tussen haar Franstalige en anderstalige leerlingen te vergelijken. Haar resultaten tonen aan dat de acquisitie van het schrijven bij de Franstalige en anderstalige kinderen gelijkloopt. Inderdaad, alle subjecten van eenzelfde type schrijvers kwamen tot vergelijkbare resultaten. Bovendien blijkt de ontwikkeling van geletterdheid bij anderstalige subjecten te gebeuren volgens een model van gemengde ontwikkeling van het schrift.

De derde bijdrage betreft een onderzoek over de impact van de aanpak van de onderwijzer op het schrijf leerproces van de kinderen. Deze bijdrage wordt geleverd door Marie-France Morin, Jacques David en Pascale Nootens. Deze bijdrage is gebaseerd op een dataset van empirische gegevens met als doel 1) de pedagogische aanpak te preciseren die nodig is voor een aangepaste ondersteuning bij de eerste stadia van het leren schrijven en 2) het portret van de opgebouwde kennis ten opzichte van de geschreven taal bij de leerlingen te verbreden. Er wordt dus onderzocht hoe de leerlingen zich de geschreven taal eigen maken in het perspectief van de "invented spelling", vertrekkende vanuit het corpus van de verzamelde gegevens van de interacties bij de jonge schrijvers met hun producties. De leerling wordt hierbij beschouwd als een actieve leerder, die interageert met de geschreven taal en de karakteristieken ervan geleidelijk aan verwerft. Het is de rol van de leerkracht om de leerlingen in contact te brengen met dit complexe geschreven systeem en om gebruik te maken van de afwijkingen die de leerling ten opzichte van de norm produceert – welke een weergave zijn van zijn ontwikkelingsniveau - om zoveel mogelijk de didactische activiteiten af te stemmen op het ontwikkelingsniveau van de leerling. Deze houding in het onderwijsleerproces van het schrift impliceert bepaalde gevolgen voor de lerarenopleidingen, die hier besproken worden.

De vierde bijdrage van de hand van Isabelle Montésinos-Gelet behandelt het schrijven en corrigeren van teksten bij allofone kinderen. In de eerste graad van het basisonderwijs is het schrijven van een tekst een bijzonder veeleisende activiteit. De materialisatie van het schrijven en zijn codering eisen een belangrijk aandeel van de aandachtsprocessen van de schrijvers. Indien het bovendien leerlingen betreft voor wie het Frans niet de moedertaal is, zoals het geval met de kinderen uit deze studie (N = 112), is het verwoorden, met inachtneming van de syntactische en lexicale normen, eveneens een uitdaging. In deze bijdrage wordt eerst onderzocht de verbanden tussen de verschillende componenten van het schrijven in de schriftelijke verwezenlijkingen die de leerlingen maakten tijdens een schriftelijke jogging. Vervolgens worden de aspecten van de geschreven productie gepresenteerd die het meest beïnvloed werden bij het nakijken van de teksten door te onderzoeken hoe zij worden beïnvloed door de manier van verbeteren van de onderwijzer (N = 6). De resultaten tonen correlaties tussen alle componenten van het schrijven, behalve tussen de verwoording en de begripsvorming. De invloeden van de “klas” kunnen van bij de eerste productie al worden geïdentificeerd en kunnen verklaard worden door de min of meer lange blootstelling van de leerlingen aan de praktijken van het onderwijs van de geletterdheid. De nagekeken teksten worden dan ook in hoge mate beïnvloed door de manier van verbeteren van de onderwijzer.


In de vijfde bijdrage door Leonor Scliar-Cabral wordt psycholinguïstiek toegepast op vroege geletterdheid. Schriftsystemen werden relatief laat ontwikkeld wat onder meer via een proto-alfabetisch systeem leidde tot een fonografisch schrift. Het verwerven ervan gebeurt niet spontaan of dwangmatig maar gebeurt in een systematische context van leren. ‘Leesneuronen’ zijn genetisch niet geprogrammeerd om geschreven woorden te herkennen. De perceptie van richting en positie van lettertekens druist in tegen de natuurlijke aanleg van de visuele neuronen die symmetrie zoeken in de visuele signalen: leesneuronen moeten gerecycleerd worden. De invariantie in lettertekens van de gedrukte lettertypes worden bepaald en voorbeelden van de sociolinguïstische fonetische variaties, geconditioneerd door co-articulatie. Vervolgens wordt de rol bekeken die de primaire en secundaire gebieden spelen bij het verwerken van de akoestische en visuele taalsignalen. Bij lichtsignalen verwerken de primaire zones de bruto-signalen, ongeacht de specialisatie van de hemisferen, terwijl de output van de eerste verwerking steeds naar de zone gaat die gespecialiseerd is in het lezen, de occipito temporale ventrale zone van de linkerhersenhelft, indien de geschreven code door het subject gekend is. Om functionele laaggeletterdheid te voorkomen wordt de aandacht gevestigd op twee belangrijke uitdagende problemen bij de vroege ontwikkeling van geletterdheid, namelijk het segmenteren van woorden en lettergrepen (fonemisch bewustzijn) en het herkennen van lettertekens.


In de laatste bijdrage wordt een verschillend tevens belangrijk thema aangesneden: het begrijpen van data voorgesteld in grafieken met aandacht voor de invloed van technologie op realistische “problem solving”. Deze bijdrage wordt geleverd door Athanasios Gagatsis, Theodora Christodoulou en Iliada Elia. De capaciteiten bij jonge studenten om grafieken te begrijpen wordt onderzocht, met inbegrip van grafiek herkenning, interpretatie en opbouw. Voorts wordt onderzocht of het gebruik van technologie en realistische probleemoplossing in het onderwijs de studenten helpen om hun wiskundig denken te ontwikkelen bij het herkennen, interpreteren en uitwerken van staafdiagrammen. De steekproef van de studie bestond uit studenten van de eerste graad, verdeeld in drie groepen: de experimentele groep 1, de experimentele groep 2 en de controlegroep. In eerste instantie deden alle studenten mee aan een pretest waarna de leerlingen van de twee experimentele groepen een interventieprogramma kregen met verschillende didactische benaderingen (technologie, realistische probleemoplossing), terwijl de leerlingen uit de controlegroep regulier onderwijs kregen in de statistiek. Tot slot voltooiden alle studenten een posttest. De bevindingen van het onderzoek toonden aan dat de prestaties van de studenten uit de 2 experimentele groepen verbeterden. Echter, om staafdiagrammen te interpreteren bleek het gebruik van technologie een grotere bijdrage te leveren dan het gebruik van realistische problemen in de ontwikkeling van de competentie van de studenten. Bovendien legden de studenten die tussenkomst ontvingen gebaseerd op technologie, na de implementatie van het interventieprogramma, een grotere flexibiliteit aan de dag dan voorheen.

 

Als je dit boek wenst te bestellen, klik hier of e-mail ons naar managementDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

                        
 

 

WAT WE DOEN: KLANTEN: CONTACT: SOCIALE NETTEN:
 

Boeken

Tijdschriften

Online Shop

Digitale Bibliotheek

 

 

België

Nederlands

Duitsland

Spanje

China...

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

     Leiekaai 25 - F5
     9000 Gent, België

 

 

 
Google+
Twitter
Youtube
Weibo
Ga naar boven

Copyright © 2015 Lotuswebtec.com. Alle rechten voorbehouden.